Kalendarium ważniejszych wydarzeń

KALENDARIUM

1553. Urodził się Mikołaj Zebrzydowski herbu Radwan, wojewoda krakowski i
założyciel Kalwarii, nazwanej od jego nazwiska Zebrzydowską.

1599. Hieronim Strzała, dawny dworzanin Zebrzydowskiego i dziedzic pobliskiej
Dąbrówki, przywozi z Ziemi Świętej gipsowe modele jerozolimskich kaplic Krzyża
Świętego i Grobu Chrystusa, które posłużą Zebrzydowskiemu jako wzory przy
budowie kaplic na wzgórzu Żarek.

1600-1601. Budowa kaplicy Ukrzyżowania na Żarku, będącej zaczątkiem przyszłej
Kalwarii.

1601 (4 X). Nuncjusz papieski Klaudiusz Rangoni w asyście biskupa krakowskiego
Bernarda Maciejowskiego konsekruje kaplicę Ukrzyżowania.

1602 (1 XII). Mikołaj Zebrzydowski wystawia w Krakowie dokument fundacyjny,
przekazujący bernardynom kaplicę Ukrzyżowania oraz teren pod budowę klasztoru z
kościołem i kaplicami.

1604. Przybywają do Kalwarii pierwsi bernardyni: o. Jan Poniatowski (przełożony) i o.
Filip Łącki.

1604-1609. Budowa klasztoru i kościoła bernardynów według projektu architekta
włoskiego, jezuity, Jana Marii Bernardoniego oraz architekta i złotnika flamandzkiego
Pawła Baudartha.

(ok. 1604).  Na polecenie Mikołaja Zebrzydowskiego matematyk, mierniczy i
astronom, Feliks Żebrowski, sporządza plan rozmieszczenia kaplic pasyjnych
pierwszej w Polsce kalwarii.

1605-1617. Pod nadzorem Pawła Baudartha powstają kolejne budowle kalwaryjskie:
Ratusz Piłata (1605 – 1609), Grób Chrystusa (1605 – 1609), Dom Annasza (1609),
Ogrójec (1609), Pojmanie (1609), Pałac Heroda (1609), Dom Kajfasza (1609), Grób
Matki Bożej (1611 – 1615), Domek Matki Bożej (1626 – 1614), Włożenie Krzyża
(1614), Wniebowstąpienie (1614), Wieczernik (1614 – 1615), Serce Maryi (1615), II
Upadek Pana Jezusa – Brama Zachodnia (1615 – 1616), Święty Rafał (1616 – 1617)
i Pustelnia Pięciu Braci Polaków z kaplicą św. Marii Magdaleny (1616 – 1617).

1609. W ołtarzu głównym kościoła umieszczono figurę Matki Bożej Anielskiej.
Rzeźbę zakupił dla Mikołaja Zebrzydowskiego w Loreto biskup Bernard Maciejowski
w 1590 r. Poświęcona przez papieża Sykstusa V i obdarzona przywilejami, była
przedmiotem żarliwego kultu zakonników i pielgrzymów.

1609 (4 X). Biskup krakowski Piotr Tylicki w asyście biskupów: łuckiego Pawła
Wołuckiego i pomocniczego krakowskiego Pawła Dębskiego, uroczyście konsekruje
kościół pod wezwaniem Matki Bożej Anielskiej.

1612. Papież Paweł V bullą Splendor Paternae Gloriae udziela odpustu zupełnego
na wieczne czasy dla tych, którzy pobożnie odprawią nabożeństwo Męki Pańskiej
przy kalwaryjskich stacjach pasyjnych. Z biegiem czasu Stolica Apostolska nadaje i
inne odpusty na różne uroczystości i nabożeństwa odprawiane w ciągu roku w
sanktuarium kalwaryjskim.

1613-1617. Powstaje pierwsza kronika kalwaryjska napisana przez o. Ludwika
Boguskiego (zm. 1618). Przedstawia ona dzieje fundacji Mikołaja Zebrzydowskiego
oraz podaje informacje o pierwszych pielgrzymkach do Kalwarii oraz ceremoniale
nabożeństw pasyjnych.

1620 (17 VI). Śmierć Mikołaja Zebrzydowskiego. Opiekę nad Kalwarią i dalszą jej
rozbudowę przejmuje jego syn Jan,  miecznik koronny, starosta lanckoroński.
1627.  Do Kalwarii przybywa z dziękczynieniem za zwycięstwo pod Chocimiem
królewicz Władysława Waza, późniejszy król Polski Władysława IV.
1623-1641. Pod kierunkiem Jana Zebrzydowskiego powstają kolejne kaplice: Brama
Wschodnia (1623), kaplica Znalezienia Krzyża Świętego z pustelnią św. Heleny
(1623-1632), rozbudowa kaplicy Ukrzyżowania Pana Jezusa (1623), rozbudowa
kaplicy Grobu Matki Bożej (po r. 1623), Obnażenie (1624), most z kaplicą na
Cedronie (1632-1641), św. Weronika (1632-1641), osiem kaplic maryjnych (1632):
cztery Pogrzebu i cztery Triumfu Maryi, Święte Schody – Gradusy przed Ratuszem
Piłata (1633), I Upadek Pana Jezusa (po 1633) i Cyrenejczyk (po 1633).
1630-1632. W Kalwarii powstaje nabożeństwo maryjne opracowane przez o. Mikołaja
ze Skalbimierza (zm. 1654), składające się z Dróg Boleści, Pogrzebu i Triumfu Matki
Bożej.

1641 (5 V). Stanisław z Brzezia Paszkowski ofiaruje kalwaryjskim bernardynom
słynący cudami obraz Matki Bożej Płaczącej.

1641 (6 IX). Umiera Jan Zebrzydowski. Opiekunem i następnym fundatorem Kalwarii
zostaje jego syn Michał, wojewoda krakowski, miecznik koronny.

1655. Wojska szwedzkie grabią Lanckoronę i sanktuarium kalwaryjskie.

1656. Biskup Tomasz Oborski uznaje obraz Matki Bożej Płaczącej za łaskami
słynący i zezwala na jego publiczny kult.
1658-1667. Michał Zebrzydowski funduje przy południowej ścianie kościoła kaplicę
dla cudownego obrazu Matki Bożej.

1667 (9 IV). Umiera Michał Zebrzydowski. Za sprawą jego córki Anny, zamężnej z
Janem Karolem Czartoryskim, dobra kalwaryjskie przechodzą w ręce rodziny
Czartoryskich herbu Pogoń.

1668. Śmierć Anny z Zebrzydowskich Czartoryskiej. Jej mąż, Jan Karol Czartoryski,
żeni się po raz drugi z Magdaleną z Konopackich.

1680-1702. Budowa nawy głównego kościoła. Kontynuatorami przedsięwzięcia po
śmierci Magdaleny Czartoryskiej (1694) są jej zięć Józef Bogusław Służka (zm.
1701) i syn, Józef Czartoryski (zm. 1750).

1747. Przekształcanie murów obronnych z czasów Jana Zebrzydowskiego (1624-
1632) na pomieszczenie duszpasterskie oraz kaplice św. Anny i Matki Bożej
Bolesnej.

1754. Franciszek Rusocki, podskarbi zatorski i oświęcimski,  funduje kościół
Trzeciego Upadku Pana Jezusa.

1772. Po pierwszym rozbiorze Polski Kalwaria znalazła się na terenie zaboru
austriackiego. Sanktuarium odwiedza cesarz Józef II.

1811 Rząd austriacki konfiskuję srebra z klasztornej zakrystii.

1817. Kalwarię odwiedza cesarz austriacki Franciszek I z żoną Karoliną.

1836. Budowa murowanej kaplicy Anioła, zwanej Betsaidą, w miejscu dawnej,
drewnianej, z końca XVIII w.

1869. Budowa niewielkiej kapliczki Omdlenia Matki Bożej.

1871 (ok.). Rozebranie zrujnowanego i zdewastowanego pałacu Czartoryskich.
Parcela pałacowa powróciła do bernardynów.

1886-1887. Budowa murowanej kaplicy Żydowina na miejscu wcześniejszej z XVII
wieku.

1887 (15 VIII). Koronacja cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej przy kościele
Grobu Matki Bożej, przez biskupa krakowskiego Albina Dunajewskiego w obecności
arcybiskupa lwowskiego (łacińskiego) Seweryna Morawskiego i ormiańskiego Izaaka
Isaakowicza.

1902. Budowa od fundamentów kaplicy Płaczące Niewiasty według projektu br.
Kamila Żarnowskiego, w miejscu dawnej z 1782 r.
1903-1910. Budowa tzw. Mostu Anielskiego według projektu br. Kamila
Żebrowskiego w miejscu wcześniejszych mostów, które niszczyła woda.

1905. Budowa kościoła pw. św. Józefa na Rynku w Kalwarii Zebrzydowskiej z dużym
udziałem finansowym klasztoru.

1905. Ułożenie na Dróżkach, w niektórych miejscach, kamiennych bruków (np. na
trasie od Bramy Zachodniej do toru kolejowego).

1911-1915. Włodzimierz Tetmajera wykonał nowe polichromie na sklepieniu nawy i
łuku tęczowym bazyliki. Całość malarskiego wystroju świątyni dokończył Karol
Polityński.

1926. Budowa kaplicy św. Weroniki na miejscu dawnej, pochodzącej z lat 1632-1641.

1927-1932. Budowa monumentalnie założonych schodów na placu Rajskim i
sprawienie nowych dzwonów kościelnych przez o. Sergiusza Michnę (zm. 1931).
1936.  Nakładem asysty cieszyńskiej zbudowano nową kaplicę Namaszczenia
Jezusa.

1939-1945. Druga wojna światowa. Osłabienie ruchu pielgrzymkowego do Kalwarii.
W klasztorze stacjonuje wojsko niemieckie oraz mieszkają partyzanci Armii Krajowej.

1939. Przeniesienie Wyższego Seminarium Duchownego oo. Bernardynów ze
Lwowa do Kalwarii Zebrzydowskiej.

1946-1950. W Kalwarii mieści się Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji
Lwowskiej, do którego uczęszczają nieliczni wówczas klerycy bernardyńscy.

1946 (15 VIII). Adam Stefan kard. Sapieha, metropolita krakowski, poświęca przed
cudownym wizerunkiem Matki Bożej Kalwaryjskiej archidiecezję krakowską
Niepokalanemu Sercu Maryi.

1947-1956. O. Augustyn Chadam dokonuje gruntownej reformy kalwaryjskich
misteriów pasyjnych.

1964 (16 VIII). Do Kalwarii przybywa kard. Stefan Wyszyński, Prymas Polski, który
na zakończenie odpustu Wniebowzięcia odprawia mszę św. i wygłasza kazanie.

1979 (7 VI). Jan Paweł II nawiedza sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej.
Przewodniczy Liturgii Słowa i wygłasza przemówienie oraz rozpoczyna nowennę
przed stuleciem koronacji obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej. Nadaje też kościołowi
głównemu tytuł bazyliki mniejszej.

1982 (25 VI). Kongregacja Sakramentów i Kultu Bożego ustanawia dla archidiecezji
krakowskiej święto Matki Bożej Kalwaryjskiej, obchodzone 13 sierpnia.

1984-1993. Budowa gmachu Wyższego Seminarium Duchownego w miejscu
dawnego pałacu Czartoryskich według projektu architektonicznego Aleksandra
Böhma.

1987 (3 V). Generał Zakonu Braci Mniejszych, o. John Vaughn, wmurowuje kamień
węgielny, pochodzący z bazyliki Matki Bożej Anielskiej w Asyżu, pod budowę
gmachu Wyższego Seminarium Duchownego oo. Bernardynów.

1987 (10 VI). Jan Paweł II modli się przed cudownym wizerunkiem Matki Bożej
Kalwaryjskiej przywiezionym na spotkanie z nim z sanktuarium kalwaryjskiego w
Krakowie na Błoniach, i składa złotą różę papieską.

1991 (13 VIII). Ojciec Święty Jan Paweł II odprawia Mszę św. w Krakowie na Rynku
Głównym, z formularza o Matce Bożej Kalwaryjskiej.

1991 (14 VIII). Ojciec Święty Jan Paweł II, pielgrzymując do Wadowic i Częstochowy,
zatrzymuje się w Kalwarii Zebrzydowskiej przy kościele pw. św. Józefa i wygłasza
krótkie przemówienie oraz udziela błogosławieństwa.

1993 (21 IX). Erygowanie domu zakonnego (w nowym budynku seminaryjnym) pw.
św. Franciszka z Asyżu.

1993 (6 XI). Poświęcenie nowego gmachu seminaryjnego przez metropolitę
krakowskiego, kard. Franciszka Macharskiego.

1999 (1 XII) Podczas sesji komisji w Marrakeszu kalwaryjskie sanktuarium wpisane
na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

1999 (15-17 VIII). Przewiezienie cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej do
Krakowa na spotkanie z Papieżem. Jan Paweł II modli się przed wizerunkiem
kalwaryjskim w kaplicy arcybiskupów krakowskich.

2002 (19 VIII ) Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej nawiedził Jan Paweł
II. Papież przewodniczył uroczystej mszy świętej z okazji 400-lecia Sanktuarium, po
raz kolejny powierzył swój naród i siebie opiece Maryi.

2006 (27 V) Do Kalwarii przybył Benedykt XVI. Papież modlił się przed cudownym
obrazem Matki Bożej Kalwaryjskiej, odwiedził klasztor Bernardynów i spotkał się z
wiernymi przy ołtarzu polowym.

2016 (31 VII) Cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej został przewieziony do
Tauron Areny w Krakowie, gdzie towarzyszył spotkaniu papieża Franciszka z
wolontariuszami ŚDM.

2019 (8 IX) Prezydent RP Andrzej Duda odwiedził sanktuarium kalwaryjskie w
ramach XXVII Pielgrzymki Rodzin Archidiecezji Krakowskiej.

2020 (11 IX) W Bazylice Matki Bożej Anielskiej odbył się  pogrzeb kardynała Mariana
Jaworskiego. Przyjaciel Kalwarii spoczął w krypcie kaplicy cudownego obrazu Matki
Bożej Kalwaryjskiej.

2021 (11-12 VI ) W Sanktuarium obradowała Konferencja Episkopatu Polski  w
ramach 389. Zebrania Plenarnego.

2024 (13 III) W kalwaryjskiej bazylice uroczystą Mszę św. z udziałem stu braci
Konferencji Północno–Słowiańskiej Zakonu Braci Mniejszych sprawował o. Massimo
Fusarelli OFM, Minister Generalny zakonu.

2024 (2 XII) W wyremontowanych budynkach przed bazyliką powstało Centrum
Dziedzictwa i Dialogu wraz z wystawą stałą „Wiara i sztuka”. Muzeum zostało
uroczyście poświęcone przez metropolitę krakowskiego, abp. Marka
Jędraszewskiego. Nowa placówka muzealna powstała w ramach obchodów 25-lecia
wpisu sanktuarium na listę UNESCO.

2024 (25 X) W ramach obchodów jubileusz 800-lecia stygmatyzacji św. Franciszka z
Asyżu do Kalwarii przybył o. Marco Moroni OFM Conv – kustosz generalny Sacro
Convento w Asyżu. O. Marco przywiózł do uczczenia relikwię – opatrunku stygmatów
św. Franciszka. W nabożeństwie jubileuszowym wzięło udział ponad 200
franciszkanów brązowych, konwentualnych i kapucynów.

2025 (15 VIII) Do Kalwari przybył Arcybiskup Antonio Guido Filipazzi, Nuncjusz
Apostolski w Polsce, przewodniczył on tradycyjnym uroczystościom Zaśnięcia i
Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.